ज्योतिष मित्र मिलिंद (पुणे)
संपर्क : 7058115947
(सशुल्क कुंडली मार्गदर्शन)

ज्योतिष मित्र मिलिंद (पुणे)
संपर्क : 7058115947
(सशुल्क कुंडली मार्गदर्शन)

विषय : ज्येष्ठा नक्षत्र विचार

संकलक : ज्योतिष मित्र मिलिंद

संदर्भ : नक्षत्र ज्योतिष

नमस्कार,

आज आपण ज्येष्ठा नक्षत्राबद्दल माहिती घेणार आहोत. ज्येष्ठा हे नक्षत्र चक्रातील १८ वे क्रमांकाचे नक्षत्र असून ज्येष्ठा नक्षत्राची आकृती उघडलेल्या छत्रांच्या मधल्या दांड्यासारखी आहे किंवा आपण बोटामध्ये लाल खड्याची अंगठी घालावी त्या प्रमाणे दिसते. या नक्षत्रामध्ये ३ प्रखर व लालसर रंगाचे तारे असून त्यातला मधील तारा ठळक व लाल आहे. हा तारा महाराक्षसी वर्गातील असून त्याला स्तावर्णी खुजा तारा म्हणतात. त्याचा व्यास सूर्यव्यासाच्या २८५ पट आहे. इंग्रजीत या नक्षत्राला ‘अंटारिस’ असे म्हणतात.

पूर्वी आकाशात दोन नक्षत्रं होती. ज्येष्ठ नक्षत्राचे पूर्वीचं नाव ज्येष्ठा रोहिणी होते. या ज्येष्ठा नक्षत्राच्या बरोबर १८० अंतरावर एक तारका आहे, तिला कनिष्ठ रोहिणी म्हणतात. त्यामध्ये ज्येष्ठामधील रोहिणी हा शब्द व कनिष्ठमधील कनिष्ठ हा शब्द लोप पावला. ज्येष्ठा हे नक्षत्र चक्रामध्ये १८ वे नक्षत्र आहे. १८ या अंकाला फार महत्त्व आहे. कारण १८व्या वर्षी मुले सज्ञान होतात, वयात येतात. त्याला सज्ञान म्हणतात. म्हणजेच तो ज्येष्ठ होतो.  

ज्येष्ठा नक्षत्र मध्यलोचन संज्ञक तीर्यङ्मुख, दारूण व राक्षसगणी आहे. नक्षत्राचा स्वामी बुध. राशीस्वामी मंगळ व दैवत इंद्र आहे. त्यामुळे या नक्षत्रात इंद्राचा खलपणा, मंगळाचा हट्टीपणा व बुधाचे चातुर्य यांचा संगम झालेला दिसून येतो. तसेच या नक्षत्राचे ४ ही चरण वृश्चिक राशीत येत असल्याने ते चतुष्पादी नक्षत्र आहे व या चार चरणांवर अनुक्रमे गुरू व शनीची सत्ता आहे. हे नक्षत्र व वृश्चिक राशी एकाच ठिकाणी संपत असल्याने ते गंडांतर तारा योगातील नक्षत्र आहे.

ज्येष्ठा नक्षत्र राक्षसगणी व क्रूरकर्मी आहे. या नक्षत्रात अशुभ गुणधर्म जास्त दिसून येतात. या नक्षत्रावरचे जातक हट्टी, खुनशी, सूड वृत्ती, रागीट, कपटी, द्वेषी, कोत्या मनाचा, निष्ठुर, नीतिभ्रष्ट, खोडकर, स्त्री लंपट, थोड्या विश्वासघातकी, द्वेषी व भांडखोर असू शकतो. पण हे ही तेवढेच खरे, या नक्षत्रात जास्त अशुभ गुण असले तरी माणसाला उच्च पदाला नेणारे, श्रेष्ठ पदाला नेणारे, अधिकार योग देणारे व वैभवाला नेणारे आहे. म्हणून उच्चपद मिळवण्यासाठी हे जातक महत्त्वाकांक्षी स्वभावाचे,  शूर, धाडसी, पराक्रमी, अत्यंत निश्चयी व कर्तृत्ववान, धडपड्या स्वभावाचे असतात. श्रम व कष्ट  घेण्याची तयारी असते. मात्र बुद्धी खल व स्वार्थी असते. दुर्योधनाचे ज्येष्ठ नक्षत्र होते असे म्हणतात.

या नक्षत्रावर जन्मणाऱ्या जातकांचा बांधा मध्यम, उंच, आडवा, मजबूत व सशक्त असतो. अवयव रुंद व जरा तोकडे असतात. कमरेचा खालचा भाग तोकडा व वर उंच असतो. कपाळ भव्य, चेहरा त्रिकोणी, नाक जरा नकटे व ठसठशीत असते. काटकपणा व चिवटपणा चांगला असतो. शारीरिक उर्जा व रोग प्रतिकार शक्ती उत्तम असते. पुरुषांना हे नक्षत्र उत्तम आहे. कारण धाडस, शौर्य, पराक्रम, स्वावलंबित्व, अधिकारलालसा, कर्तबगारी हे पुरुषांना लागणारे गुणधर्म चांगल्या प्रकारे आढळून येतात. बुद्धीही तीष्ण, धारदार व उत्तम असते. मात्र जरा खलपणा आढळून येतो. हे नक्षत्र बिघडल्यास फारच अशुभ असते. गुन्हेगारीकडे पटकन कल वळतो. बिघडले असता व्यसनी, मारामाऱ्या करणारे, बळ व अधिकाराचा दुरुपयोग करून लोकांना छळणारे, परस्त्रीची अभिलाषा धरणारे, जुगारी, सट्टा, रेस यांचा नाद असणारे, मत्सरी व सूड घेणारे निपजतात.

ज्येष्ठा नक्षत्र स्त्रियांना साधारण आहे. कारण सौंदर्य, रूप, कला, माया, प्रेम, दया या गुणांचा अभाव दिसून येतो. शरीरप्रकृती बरी असते. बांधा आडवा, मजबूत, सशक्त व जरा भारदस्तच दिसतो. चेहरा त्रिकोणी, जरा रागीट असून डोळे जरा भेदक व खुनशी दिसतात. शारीरिक काम व श्रमाच्या दृष्टीने मात्र हे नक्षत्र चांगले असते. स्वभाव जरा हट्टी, रागीट, जहांबाज, कुढ्या व द्वेषी असतो. कोणत्याही साध्या कारणाने रुसणे, फुगणे चालू असते. वेळप्रसंगी त्राटिकेचा अवतार धारण करतात. तसे नक्षत्र अनुकूल असता, त्या पुरुषाप्रमाणेच कर्तृत्ववान, पराक्रमी आढळतात. ज्येष्ठा नक्षत्र बिघडलेले असता कुटील कारस्थानी, कपटी व गुन्हेगारीकडे वळणाऱ्याही असतात. चैनी, ख्यालीखुशाली व सिनेमा नाटकांच्या शौकीन असतात. या नक्षत्राच्या स्त्रियांना खास वैशिष्ट्यपूर्ण पोशाख, अलंकार किंवा फॅशनची आवड नसते. जर स्त्रीच्या कुंडलीत इयत कुयोगाने बिघडलेला शुक्र असेल, तर अशा स्त्रियांचा पुरुषवर्ग गैरफायदा घेणारा असू शकतो. अशा स्त्रियांना विवाह किंवा इतर शुभ समारंभात कैकयीप्रमाणे विघ्ने आणण्याची फार हौस असते. कला-कौशल्य किंवा धनाच्या दृष्टीने मात्र ते फारसे महत्त्वाचे नाही.

ज्येष्ठा नक्षत्राखाली येणारा वर्ग म्हणजे डॉक्टर्स, शस्त्रक्रिया करणारे, वैदू, पोलिस खात्यातील विशेषतः डिटेक्टिव्ह खात्यात काम करणारा वर्ग, हेरगिरी करणारे, इंजिनिअर्स, कारखानदार, शस्त्रास्त्र व दारूगोळा यांच्या कारखान्यात काम करणारे, औषधी कंपन्यात काम करणारे, केमिस्ट, हॉस्पिटलमध्ये विष अथवा लस यासंबंधी संशोधन करणारे, वकील, बॅरिस्टर्स, मिलिटरीमध्ये असणारे शिपाई, अधिकारी, कस्टम एक्साईज ऑफिसर्स, फिरते रिप्रेझेन्टेटेव्हज, मॅजिस्टिट, शेतात कसणारी कुळे, कारखान्यातील मुकादम, खेडेगावातील पोलिस पाटील, सरपंच, रानातील फॉरेस्टर्स, जॉबर्स, तसेच बिघडले असता चोर, दरोडेखोर, भानगडीचे धंदे करणारे, स्मगलिंग किंवा अड्ढे चालवणारे ई. या नक्षत्राचे एक वैशिष्ट्य म्हणजे हे नक्षत्र जातक स्वतःच्या पराक्रमाने, हुशारीने व कर्तबगारीने अधिकारपदावर पोहोचतात.

ज्येष्ठा राक्षस गणी नक्षत्र असल्याने, या नक्षत्रावर होणारे आजार दाहक व कडक असतात. कापणे, भाजणे, धडपडणे, खरचटणे, शस्त्रांच्या जखमा, ऑपरेशन, अपघात, हाडांचा चुराडा होणे, अतिशय उष्णतेने डोळे जळजळणे, विषमज्वर, विषारी प्राण्यांचा दंश, गुप्तरोग, कावीळ, मूळव्याध, साथीजन्य रोग, किडनीचे विकार हे आजार जास्त आढळून येतात.

ज्येष्ठा नक्षत्री रवि शरीरप्रकृती व अधिकारयोगाच्या दृष्टीने उत्तम. बांधा मजबूत व सशक्त असतो. मात्र स्वभावाने हे जातक कुचकट, करड्या शिस्तीचे व जरासे खवचट असू शक तात. हाताखालील लोकांना त्रास देण्यात त्यांना मजा वाटते. ममत्व, शूर पराक्रमी असतात.

ज्येष्ठा नक्षत्री चंद्राल जरा प्रतिकूल. शरीरप्रकृती सशक्त असते. स्वभाव अतिशय हट्टी, कुढा, जळाऊ, मत्सरी व द्वेषी असतो. मन कमकुवत असते. नैराश्य जास्त दिसून येते.

ज्येष्ठा नक्षत्री मंगळाला हे नक्षत्र अनुकूल आहे. बांधा आडवा पण मजबूत सशक्त असतो. शरीरप्रकृती निरोगी, उत्तम असते. चेहरा रागीट व तेजस्वी असतो. स्वभाव मानी, तापट पण धीमा व मुत्सद्दी असतो. तो डॉक्टर्स, इंजिनिअर्स, वकील अशा विद्येला चांगला. शस्त्रक्रिया उत्तम जमते. हे जातक थोडे कंजूष, कडक, अधिकारलालसा जास्त, लवकर अधिकारयोग, पोलिस व मिलिटरी खाते ई. साठी अनुकूलअसतो. मात्र मंगळ बिघडलेला असता तेवढाच दुर्वर्तनी व गुन्हेगारीवृत्तीचा निघतो.

ज्येष्ठा नक्षत्री बुध साधारणच. बुद्धी खल व बिघडणारी असते. शरीरप्रकृती अशक्त व रोगट असते व बुध बिघडलेला असता वेड लागण्याची भीती असते.

ज्येष्ठा नक्षत्री गुरु साधारण आहे. शरीरप्रकृती व बांधा बरा. इंजिनिअर व वकिलीला चांगला, तरी बुद्धी मध्यम असते. मात्र अधिकार व उच्चपद मिळते.

ज्येष्ठा नक्षत्री शुक्राला फारसे अनुकूल नाही. चैन, रंगेलपणा, व्यसने याकडे प्रवृत्ती असते. कामेच्छा तीव्र व भडकती असते. विरोधी प्रेमात भंग, वारंवार अबोला, हट्टी स्वभाव, खुनशीपणा आढळतो.

ज्येष्ठा नक्षत्री शनि असता शरीरप्रकृती उत्तम पण काबाडकष्ट करणारा, दरिद्री, संकटे भोगणारा, हाल- अपेष्टा भोगणारा, निर्दय, खुनशी, कपटी, पुष्कळ दिवस टिकणारे आजार असू शकतात. विद्या व बुद्धी कमी व त्यातून बिघडलेला असता चोर, दरोडेखोर व बंधनयोग होणारा असतो.

ज्येष्ठा नक्षत्री राहू असता बांधा उत्तम, शूर, धाडसी, पराक्रमी, कर्तृत्ववान, राक्षसी महत्त्वाकांक्षा असणारा, उलाढाली करणारी पण फसवा, स्वार्थी, कुटील व कारस्थानी निपजतो. हा मोक्याच्या ठिकाणी लष्करात अथवा पोलिस खात्यात अधिकारयोग देतो.

ज्येष्ठा नक्षत्री केतू असता शरीरप्रकृती बिघडलेला, रोगी, संकटे, हालअपेष्टा भोगणारा आढळतो.

ज्येष्ठा नक्षत्री हर्षल असता मजबूत बांधा, बुद्धीने हुशार, चाणाक्ष, संशोधक, हुशारीने, कर्तबगारीने उच्च पदाला जाणारा कल्पक निपजतो. मात्र शुक्राबरोबर असता लैंगिक विकृती तपासून घ्या. विषयवासना विकृत असते. विध्वंसक मार्गाकडे प्रवृत्ती असते व हर्षल मुत्सदेगिरी, धुरंधर राजकारणी, क्रांतिकारक यांना चांगला. नेपच्यून असता जरा निराशा, संघ, उदास मनाचा असतो.

ज्येष्ठा नक्षत्राला ‘ज्येष्ठघ्नी’ असे पण नाव आहे. या नक्षत्रावर जन्मलेल्या बालकाच्या ज्येष्ठ भ्रात्याचा मृत्यू होतो अशी समजूत आहे. म्हणून ज्येष्ठ नक्षत्रावर शांती करण्याची पद्धती आहे. ज्येष्ठ नक्षत्र नेहमी ज्येष्ठपणासाठी धडपडत असतो. म्हणून त्याच्यापेक्षा कोणी मोठा असल्यास त्याच्या नाशाशिवाय ज्येष्ठपद मिळत नाही. म्हणून ते अनिष्ट आहे. जर वर ज्येष्ठ व वधू पण ज्येष्ठ असल्यास ज्येष्ठ महिन्यात विवाह करू नये. त्रिजेष्ठा हा अशुभ योग होतो.

पारंपारिक ज्योतिष शास्त्रात ज्येष्ठ नक्षत्राच्या एकूण कालाचे १० समान विभाग करतात.

पहिल्या भागात जन्म असता मातेची आई मृत होते.

दुसऱ्यात मातेच्या पित्याचा मृत्यू,

तिसऱ्यात मातृत्वनाश,

चौथ्यात मातृनाश,

पाचव्यात स्वतःचा नाश,

सहाव्यात गोत्रजनाश,

सातव्यात माता व पित्याच्या कुलाचा नाश,

आठव्यात ज्येष्ठ बंधूंचा नाश,

नवव्यात सामन्याचा नाश

दहाव्यात सर्वांचा नाश

अशी अनिष्ट फळे दिली आहेत.

ज्येष्ठ नक्षत्रावर जन्मलेला पुत्र आपल्या ज्येष्ठ भावाचा नाश करतो व कन्या तिच्या ज्येष्ठ दिराचा नाश करते. ज्येष्ठाच्या पहिल्या तीन चरणांवर जन्मलेला मनुष्य श्रेष्ठ व पराक्रमी होतो पण चौथ्या चरणी जन्मला असता माता पिता व स्वतः चा नाश होतो.

टीप : या बरोबरच पत्रिकेतील इतर कुयोग का इंगित करत आहे हे पासाने गरजेचे असते.

ज्येष्ठा नक्षत्रावर जन्मणाऱ्या जातकाचेचे अक्षर ठळक, टपोरे व मोठे असते. वळण दिसून येत नाही. लिहिताना फार दाबून लिहितात. ९ या अंकाचे वर्चस्व दिसून येते. मंगळाचे पोवळे किंवा बुधाचा पाचू लाभदायक ठरतो. नक्षत्र मध्यलोचनी असल्याने बराच प्रयत्न केला तरच हरवलेली वस्तू पश्चिम दिशेला मिळू शकते. अन्यथा वस्तू गेलेली असते.

मुहूर्तशास्त्रात शुभकार्याला ज्येष्ठा नक्षत्र अगदी वर्ज्य आहे. तरी यावर जमीन नांगरणे, अग्निहोम, प्रयाण, गलबत पाण्यात लोटणे, मंत्रसाधन, पिशाच्च किंवा गारुडी विद्या शिकणे, पुरलेले द्रव्य काढणे, राज्याभिषेक, नृत्य शिकवण्यास आरंभ, चौल, वधू प्रवेश, हिंस्र पशूंना शिक्षा करणे व ऑपरेशन यांना बरेच चांगले.

ज्योतिष मित्र मिलिंद (पुणे)
संपर्क : 7058115947
(सशुल्क कुंडली मार्गदर्शन)

ज्योतिष मित्र मिलिंद (पुणे)
संपर्क : 7058115947
(सशुल्क कुंडली मार्गदर्शन)

ज्योतिष मित्र मिलिंद (पुणे)
संपर्क : 7058115947
(सशुल्क कुंडली मार्गदर्शन)

विषय : कोणत्याही वर्षातील कोणत्याही महिन्यातील दिवसाचा वार शोधण्याचा तक्ता

संकलक : ज्योतिष मित्र मिलिंद

संदर्भ : Saturn A Friend or Foe

नमस्कार,

ज्योतिष शास्त्र आणि गणित यांचा अतूट संबंध आहे. गणिता शिवाय ज्योतिष शास्त्र अपूर्ण आहे. असेच ज्योतिष शास्त्र विषयक एक पुस्तक वाचत असताना गणितीय अविष्कारांचा उत्तम नमुना असलेला हा तक्ता माझ्या दृष्टीस पडला व तो सर्वांनाच अत्यंत उपयोगी आहे असे वाटल्याने आपल्याला देत आहे.

कोणत्याही वर्षातील कोणत्याही महिन्यातील दिवसाचा वार शोधण्याचा तक्ता पाहण्याच्या काही टिप्स येथे देत आहे.

टीप: 

उदा. समजा, आम्हाला 21 ऑगस्ट 1973 चा दिवस जाणून घ्यायचा आहे. 

1. टेबल क्रमांक I पहा. तुमच्या तारखेचे शतक कळले, ते 1900 आहे. 

2. टेबल II वरून वर्ष शोधा आणि शताब्दी आणि वर्षाच्या ओळीत दिलेला शब्द पहा. या प्रकरणात ते “G” आहे. 

3. आता तक्ता III पहा. तुमच्या महिन्याच्या खाली “G” शब्द शोधा आणि टेबल क्रमांक IV नुसार तारखेपर्यंत आणि त्याखालील रेषेत पहात या. 

4. तेथे हा दिवस TUESDAY म्हणजेच मंगळवार लिहिलेला आढळेल.

उदा. समजा, आम्हाला 05 ऑक्टोबर 2023 चा दिवस जाणून घ्यायचा आहे. 

1. टेबल क्रमांक I पहा. तुमच्या तारखेचे शतक कळले, ते 2000 आहे. 

2. टेबल II वरून वर्ष शोधा आणि शताब्दी आणि वर्षाच्या ओळीत दिलेला शब्द पहा. या प्रकरणात ते “A” आहे. 

3. आता तक्ता III पहा. OCTOBER महिन्याच्या खाली “A” शब्द शोधा आणि टेबल क्रमांक IV नुसार 5 तारखेपर्यंत आणि त्याखालील रेषेत पहात या. 

4. तेथे हा दिवस THURSDAY म्हणजेच गुरूवार लिहिलेला आढळेल.

आशा आहे ही माहिती तुम्हाला नक्की आवडेल.

ज्योतिष मित्र मिलिंद (पुणे)
संपर्क : 7058115947
(सशुल्क कुंडली मार्गदर्शन)

ज्योतिष मित्र मिलिंद (पुणे)
संपर्क : 7058115947
(सशुल्क कुंडली मार्गदर्शन)

विषय : अनुराधा नक्षत्र विचार

संकलक : ज्योतिष मित्र मिलिंद

संदर्भ : नक्षत्र ज्योतिष

नमस्कार,

आज आपण अनुराधा नक्षत्राबद्दल माहिती घेणार आहोत. अनुराधा हे नक्षत्र चक्रातील १७ वे क्रमांकाचे नक्षत्र असून या नक्षत्राचा उगम विशाखा उर्फ राधेच्या पाठोपाठ होतो. म्हणून त्याला अनुराधा हे नाव प्राप्त झालेले दिसते. इंग्रजी नाव ‘डेल्टा स्वामी’ आहे.

अनुराधा या नक्षत्रामध्ये ४ ठळक तारे असून ते भाताच्या ढिगासारखे दिसतात. तर काही वेळा या नक्षत्रांची आकृती उघडलेल्या छत्र्यांच्या कापडासारखी दिसते. यातील तारे पांढरे असून ते बरेच चमकताना दिसतात. नक्षत्राचे ४ ही चरण वृश्चिक राशीत येत असल्याने नक्षत्र चतुष्पादी आहे. नक्षत्राचे दैवत मित्र नक्षत्रस्वामी शनि व राशी स्वामी मंगळ आहे. त्यामुळे या नक्षत्रात मित्र जोडण्याची वृत्ती, शनीची चिकाटी, मंगळाचा विषयीपणा या गुणांचा संगम दिसून येतो. नक्षत्राच्या चार चरणांवर अनुक्रमे रवि, बुध, शुक्र व मंगळ यांची सत्ता दिसून येते. नक्षत्र मंदलोचनी व तीर्यमुख आहे.

अनुराधा नक्षत्र शुभ व देवगणी असल्याने यात शुभगुणधर्म जास्त दिसून येतात. या नक्षत्रावर जन्मणारे जातक हौशी, आनंदी, कला-कौशल्याची आवड, गायन, वादन व करमणुक शौकीन, खादाड व थोडे बाहेरख्याली असू शकतात. नृत्य, वाहनसौख्य, उंची वस्त्रे, अलंकार, अत्तरे यांचे शौकीन असतात. चित्रकला, रंगकाम, फुले या सौंदर्यवान गोष्टींची बरीच आवड असते. हे जातक प्रामाणिक, विश्वासू, निश्चयी, स्थिर बुद्धी व थोडे भावनाप्रधान व विकार वश असतात. मात्र मन थोडे चंचल व उदास असते.

अनुराधा नक्षत्र थोडे वैषयिक व कामातूर आहे. पुराणात तर हे नक्षत्र नायकिणीचे मानलेले आहे. या नक्षत्रात मंगळ – शुक्र युती असता कामेच्छा किंवा विषयवासना फार प्रबळ असते. ही युती गवळी, कलाविद्या शिकणारे, पैलवान व बाहेरख्यालीपणा दर्शवतो. तसेच या नक्षत्रामध्ये मोहत अडकण्याची शक्यता असते. मोहामध्ये गुरफटून हे जातक कुठेही भरकटत जातात.

अनुराधा नक्षत्रावर जन्मणाऱ्या पुरुष जातकाचा बांधा आडवा, पुष्ट, अवयव गोलाकार व फुगीर, चेहरा गोल, जरा मोहक व हसरा असतो. शारीरिक उर्जा व रोगप्रतिकारशक्ती साधारण असते. मात्र या नक्षत्रात पुरुषांना लागणारे शौर्य, धाडसीपणा, स्वावलंबित्व, पराक्रम, अधिकार, लालसा यांचा थोडा अभाव दिसून येतो. तसेच जातक चैनी, हौशी, रसिक, ख्याली खुशालीची आवड असणारे असू शकतात. बुद्धी व हुशारी मध्यम असते. नक्षत्र अधिकार योगापेक्षा कला, सौंदर्य व धनाच्या दृष्टीने जास्त अनुकूल आहे. हे नक्षत्र बिघडल्यास अशुभ गुणधर्मही लवकर येतात. दारू पिणे, धूम्रपान, बाहेरख्यालीपणा हे दुर्गुण दिसून येतात.

स्त्रियांना मात्र अनुराधा नक्षत्र सर्व दृष्टींनी अनुकूल आहे. स्त्रियांना हे नक्षत्र सौंदर्य, रूप, कला, धन, बुद्धी अशा सर्वच दृष्टीने चांगले. या नक्षत्रावरच्या स्त्रियांचा बांधा मध्यम, उंच, जास्त आडवा असतो. अवयव गोलाकार, फुगीर, उठावदार व पुष्ट असतात. चेहरा गोल व फुगीर असतो. कपाळ गोल व केशसंभार काळभोर असतो. डोळे काळेभोर व टपोरे असतात. भुवया धनुष्याकृती व कमनीय असतात. तसेच चेहऱ्यावर उच्च सौंदयपिक्षा मादकपणा व कामुकपणा जास्त दिसून येतो. अनुराधेचे सौंदर्य त्यांच्या मादक डोळ्यांमध्ये आहे. त्यांच्या सर्व भावना व विचार जणू डोळ्यांतूनच प्रगट होतात.

अनुराधा नक्षत्रावरच्या स्त्रिया भरतकाम, कशिदाकाम, रांगोळी, पेंटिंग, चित्रकला, नृत्य, संगीत, गायन, वादन यात अगदी निपुण असतात. टापटीप, नीटनेटकेपण व सौंदर्यदृष्टी चांगलीच दिसून येते. तसेच या स्त्रिया चतुर, बुद्धीवान, संसारी व कर्तव्यदक्ष असतात. व्यवहार चातुयपिक्षा प्रणय चतुरपणा चांगलाच दिसतो. अनुराधेची स्त्री बऱ्याचवेळा दाक्षिणात्य नटीसारखी दिसते.

या नक्षत्रावर होणारे आजार फारसे दाहक किंवा कडक नसतात. बऱ्याच वेळा यांना होणारे आजार व्यक्तीच्या वागण्यामुळे व व्यसनामुळेच होणारे असतात. हे नक्षत्र अतिशय कामासक्त असल्याने पापग्रहाने बिघडले असता गुप्तरोगांची फार भीती असते. तसेच लघवीचे विकार, सर्दी, खोकला, मुतखडा, किडनीचे विकार, घसा व गळ्याचे विकार, वाताधिक्य, मानसिक चिंता, नैराश्य, कावीळ, शौचास तक्रारी, स्त्रियांना पाळीचे विकार, गर्भाशयाचे विकार अथवा ब्रेस्ट कॅन्सर तसेच सर्वांना मधुमेह अशा रोगांची भीती असते. मुरणाऱ्या व जुनाट रोगांचीही भीती असते.

अनुराधा नक्षत्राखाली येणारा वर्ग म्हणजे कलाकार, चित्रकार, पेंटर, गायक, वादक, सुगंधी किंवा शोभेच्या वस्तू तयार करणारे कारागीर, डॉक्टर्स, आर्किटेक्ट, रसायनशास्त्रवेत्ते, औषधी किंवा केमिकल्स कारखाने अथवा उद्योगधंद्यातील वर्ग, फळे, फले, अत्तरे, सोने, चांदी, जवाहिरे, उंची वस्त्रे, चैनीच्या वस्तू, हिरे, माणके, दागिने व अलंकार यांचा व्यापार करणारे तसेच व्यसनाधीन वस्तू म्हणजे विडी, तंबाखू, मद्य अशा वस्तूंचे व्यापारी, कलावंतिणी, रिसेप्शनिस्ट, ब्यूटी पार्लर, केशभूषा, प्रसाधन असा व्यवसाय करणाऱ्या स्त्रिया, धनिक शेतकरी, बागवान, दूधदुभत्यांचे व्यापारी हा होय. तसेच नट-नटी, नाटक-सिनेमा यात काम करणारा वर्ग, नाटककार, सिनेमा, कथा, लेखकही होऊ शकतात.

अनुराधा नक्षत्री रवि शरीरप्रकृती व अधिकार योगाच्या दृष्टीने साधारण असतो. बांधा आडवा, पुष्ट, भारदस्त असून हे जातक थोडे करारी असळे तरी होशी, रसिक, कलाकौशल्याची आवड असणारे,  शिस्तप्रिय असतात. डॉक्टर, कारखानदार, सोनार अशा व्यवसायाला बरा. धनाच्या दृष्टीने मध्यम.

अनुराधा नक्षत्री चंद्र असता शरीरप्रकृती, रूप व कला यांना चांगला. अंगाने भरलेला, पुष्ट, मांसल अवयव पण स्थूलदेही असतो. चेहरा कांतिमान, सुंदर व आकर्षक असतो. स्वभाव आनंदी, रसिक, हौशी, कलाकार, ख्यालीखुशालीत रमणारा, चैनी, विलासी, उपभोगी व थोडा सुस्त असतो. मनही जरा भावप्रधान व विकारवश असते.

अनुराधा नक्षत्री मंगळ बुद्धीमत्ता व शरीरप्रकृती उत्तम देतो. बांधा आडवा व गोल असला तरी मजबूत व सशक्त असतो. शारीरिक शक्ती, जीवन उर्जा बरी असते. डॉक्टर, आर्किटेक्ट, इंजिनिअरला उत्तम, शस्त्रक्रिया पारंगत असतो. यात बाहेरख्यालीपणा व विषयवासना व कामेच्छा असू शकते. तो बिघडलेला असता दुर्गुण जास्त दिसून येतात.

अनुराधा नक्षत्री बुध शरीर प्रकृती व आरोग्याच्या दृष्टीने मध्यम असतो. तसा धूर्त विचारी व वैद्यकीय किंवा औषधीक्रियेत बरा, पण बुद्धीच्या दृष्टीने साधारण, बिघडला असता चक्कर, भोवळ येणे व वेडसरपणा हे रोग होतात.

अनुराधा नक्षत्री गुरु असता जातक स्थूल आडवा बांधा, दीर्घदेही व भरलेल्या शरीराचा होतो. मेदाधिक्य जास्त असते. बुद्धीच्या दृष्टीने मध्यम. डॉक्टरकी, वकील व इंजिनिअरला बरा. या व्यक्ती जरा सुस्तल, ऐदी, विलासी, रंगेल, ख्यालीखुशाली व सुखवस्तूपणात रमणाऱ्या असतात. सात्त्विकपणा कमीच दिसतो. धन व अधिकार, प्रतिष्ठा यांच्या दृष्टीनेही बरा. बिघडलेला असता थोडा व्यसनाधीन व मद्यपान करणारा निपजतो.

अनुराधा नक्षत्री शुक्र शुभ असता सौंदर्य, कला व धन यांच्या दृष्टीने चांगला. बांधा मध्यम, उंच पण गोंडस, सुडौल बांध्याचा तरी चपळ व तरतरीत असतो. चेहरा सुंदर, मोहक असून चेहऱ्यावर मादकपणा व कामुकपणा जास्त दिसतो. या जातकांना नटण्याची व सौंदर्याची फार आवड असते. नृत्य, संगीत, गायनवादन, पेंटिंग, चित्रकला, भरतकाम, रांगोळी, कशिदा विणणे, अशा कलांना फारच चांगला. रसिक, हौशी, कलाप्रिय व आनंदी असतात. मात्र सुस्त किंवा आळशी, नूतन सुखासाठी धडपडणारे असतात. श्रम घेण्याची तयारी असते. प्रेमात यशस्वी होतात. भिन्नलिंगी मित्रमैत्रिणी परिवार फार असतो. मात्र मंगळाबरोबर शुक्र असता या व्यक्ती कामातूर, विषयासक्त, गुप्त प्रेमसंबंध ठेवणारे, बाहेरख्याली, व्यसनाधीन, मोहजालात गुरफटणाऱ्या, उथळया व रोगांनी पीडित असतात. आपले सुंदर व निरोगी शरीर ते व्यसनांनी खराब करून घेतात,

अनुराधा नक्षत्री शनि असता शरीरप्रकृतीच्या दृष्टीने खराब, बांधा बेढब, जरा सुटलेला असतो. चेहरा तसा देखणा पण प्रौढ व गंभीर वाटतो. आरोग्य साधारण, शारीरिक शक्ती, जीवनशक्ती व रोग प्रतिकारक शक्ती कमी असते. बुद्धीमत्ता मात्र उत्तम. हे स्व नक्षत्र असल्याने खोल व शोधक बुद्धी आढळते. तो वकील, मुत्सद्दी व इंजिनिअर यांना चांगला. मात्र खोचक, फाजील चिकित्सक, कटकट्या व संशयी असतो. त्यात शनि बिघडलेला असता स्त्रियांच्याविषयी वाईट विचार, त्यांना फसवणारा, कपटी, दांभिक, खर्चिक, उधळ्या व दुर्गुनी निपजतो.

अनुराधा नक्षत्री राहू शरीरप्रकृती व कलेच्या दृष्टीने बरा. बांधा मजबूत, आडवा व सशक्त असतो. तो पेंटिंग, ड्रॉईंग, फोटोग्राफी, आर्किटेक्ट अशा विषयांना चांगला. कर्तबगारी व हुशारी चांगली दिसते. मात्र जरा बिघडला असता सौंदर्यकला व बलाचा दुरुपयोग करणारा होतो. स्वतःच्या सुखासाठी व चैनीसाठी दुसऱ्यांचा नाश करणारा होतो. मुलीबाळींना मोह घालून फसवणे, कुमार्गाला लावणे, बलात्कार करणे, लुबाडणे, व्यसनाधीन तसेच अनैतिक धंदे चालवून द्रव्य मिळवण्याकडे प्रवृत्ती असते. तो रसायन व ड्रगच्या धंद्याला बरा.

अनुराधा नक्षत्री केतू मध्यम. चेहरा सुरेख असला तरी बांधा बेढबच असतो. वैद्यकी किंवा औषधी विधेला बरा. पण कलाकौशल्याला अनुकूल नाही. नेहमी असमाधानी आढळतो.

अनुराधा नक्षत्री हर्षल असता मजबूत बांधा, पुष्ट शरीर, देखणा व मोहक सौंदर्याचा असतो. मात्र प्रेम व भावनेच्या बाबतीत लहरी, अस्थिर व विक्षिप्त असतो. विचित्रपणा जास्त दिसतो. तो उत्तम कल्पक, संशोधक व इंजिनिअरला चांगला. बुद्धी फार खोल व संशोधक असते. मात्र फार प्रेमविव्हल, विलासी, मनसोक्त वर्तन, बाहेरख्याली, चैनी व स्वैरवृत्तीचा असतो. शुक्राबरोबर असता बरेच प्रेमसंबंध व प्रेमभंग आढळून विचित्रपणे विवाह होतो.

अनुराधा नक्षत्री नेपच्यून शरीरप्रकृती, सौंदर्य यादृष्टीने बरा. चेहरा सुंदर व भव्य असतो. तो कल्पनाशक्ती, प्रतिभाशक्ती, सौंदर्यदृष्टी, अंतःस्फूर्ती, लेखन, काव्य, गायन वादन, तंतुवाद्य व कला यांना फार अनुकूल असतो. प्रेमी असला तरी शुद्ध प्रेम आढळते. स्वभावही फार आनंदी, रसिक, हौशी व प्रेमी आढळतो 

अनुराधा नक्षत्रावर जन्मणाऱ्या जातकांचे हस्ताक्षर गोल, वळणदार, ठळक व सुंदर असते. लिहिणे किंवा शब्द जरा वरखाली असतात. नक्षत्रावर ८ किंवा ९ अंकाचे वर्चस्व जास्त दिसून येते. मंगळाचे पोवळे किंवा शुक्राचा हिरा ही रत्ने लाभदायक होतात. नक्षत्र मंदलोचनी असल्याने वस्तू हरवल्यास ती थोड्या प्रयत्नांनी दक्षिणेला सापडू शकते.

अनुराधा नक्षत्राचे मुहूर्त शास्त्रामध्ये महत्त्व फार आहे, ते देवगणी असल्याने विवाह, बारसे, प्रयाण, नवीन वस्त्रअलंकार धारण करणे, कोणत्याही कला, गायन वादन शिकणे, सुगंधी फुलांचे वृक्ष लावणे, फळझाडे लावणे, औषधी वृक्ष लावणे, राज्याभिषेक, वधू प्रवेश, दत्तक घेणे, किंवा इतर मंगल कार्यास चांगले. मृदू व मैत्रगणी नक्षत्र असल्याने स्त्रियांशी प्रेमगोष्टी करणे, प्रेम जुळवणे यांनाही चांगले आहे.

ज्योतिष मित्र मिलिंद (पुणे)
संपर्क : 7058115947
(सशुल्क कुंडली मार्गदर्शन)

ज्योतिष मित्र मिलिंद (पुणे)
संपर्क : 7058115947
(सशुल्क कुंडली मार्गदर्शन)

विषय : मंगळ बुध त्यांच्या राशी व काही कुयोग

संकलक : ज्योतिष मित्र मिलिंद

संदर्भ : असे ग्रह अशा राशी

नमस्कार,

विवाह हा एक संवेदनशील विषय आहे. त्यामुळे पालक मंडळी मुलगा मुलगी उपवर झाली की ज्योतिषाकडे धाव घेतात. गुणमेलन बघितले जातात. मांगलिक कुंडली आहे का तपासली जाते. वैवाहिक सौख्यकारक ग्रह शुक्र, मानसिकता दाखवणारा चंद्र कसा आहे पहिला जातो, संततीकारक गुरु ची स्थिती बघितली जाते. शुक्र मंगळ युती कुयोग, सप्तम स्थान ई. तपासले जाते. पण त्याच बरोबर बुद्धी कारक बुधाची स्थिती देखील तपासणे हे तितकेच महत्वाचे असते. अन्यथा काही वेळा फसवणुकीचे प्रसंग नशिबी येतात.

मध्यंतरी व.दा. भट सरांचे “असे ग्रह अशा राशी” हे पुस्तक वाचनात आले. त्यांची पुस्तके वाचताना एक गोष्ट प्रकर्षाने जाणवत राहते, ती म्हणजे, त्यांचा दांडगा व्यासंग, प्रचंड कुंडली संग्रह आणि, नेहमीच्या योगांचे पलीकडे जाऊन ग्रह स्थितीचा आणि त्यांच्या परिणामांचा मूळ तत्वे, कारकत्वे, स्वभाव यांचा मेळ घालून इतर ग्रह स्थिती तेच इंगित करत असेल तर त्याची सांगड घालून एखाद्या घटनेचे भाकीत करणे. कुंडलीवरून भविष्य सांगताना ज्या काही प्राथमिक गोष्टींचे ज्ञान असावे लागते, त्यापैकी एक महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे प्रत्येक ग्रहाचे प्रत्येक राशीतून होणारे परिणाम, बारा राशींचे गुणधर्म व ग्रह कारकत्व चांगले समजलेले असेल, तर प्रत्येक ग्रह कोणकोणत्या राशीत कशी फले देईल याचा अंदाज करता येतो. असे असले तरी ग्रहांच्या शत्रू मित्रत्वाच्या संबंधाने ग्रहाला लाभणारी राशी त्याच्या शत्रूची किंवा मित्राची आहे, यावर त्याच्या कारकत्वाचा आविष्कार अवलंबून असतो. त्यांच्या पुस्तकातील एक एक परिच्छेद म्हणजे ज्योतिष खवय्याना खाद्याची जणू पर्वणीच.

व. दा. भट सर त्यांच्या अभ्यासात मंगळ, बुध, शुक्र, चंद्र ह्या ग्रहांची राशिगत स्थानगत स्थिती जास्त महत्वाची मानतात. शनि, गुरु, राहु वगैरे ग्रहांच्या परिणामांचा विचार ह्या लहान ग्रहांच्या सहकार्यांवर किंवा असहकारातून बघावा लागतो. कुंडलीतील कांही ग्रहांची कांही राशीं मधील स्थिती ही विशेष ठळक परिणाम करणारी असते. कुंडलीतील निर्णायक घटक मनाशी ठरवताना अशी एखादया ग्रहाची राशीगत स्थिती तुमच्या लक्षांत चटकन आली तर तुम्ही कांही उत्तम भाकीते उत्तम रीत्या करु शकता. “असे ग्रह अशा राशी” या पुस्तकात त्यांनी बुध, मंगळ व त्यांच्या राशी यांच्या काही स्थिती विषयी माहिती दिलेली आहे, जी इतर ग्रहांच्या पार्श्वभूमीवर जातकास अनिष्ट फलदायी ठरू शकते. आपल्या माहितीसाठी काही संक्षिप्त संकलित रुपात देण्याचा हा छोटासा प्रयत्न. ज्यांना जास्त उत्सुकता असेल त्यांनी जरूर हे पुस्तक आणून वाचावे. ज्यात असे अनेक योग, कुंडल्या दिल्या आह्र्त. जिज्ञासूंनी जरूर त्याचा अभ्यास करावा.

(१) कन्येचा मंगळ :

कन्या रास ही नैसर्गिक कालचक्र कुंडलीत षष्ट स्थान ची द्योतक आहे. ह्या राशीचे कांही महत्वाचे गुणधर्म आहेत. कन्या ही रास स्त्री रास आहे. निसर्गतः ही रास पुरुष राशिपेक्षा अशक्त आहे. षष्ठस्थानची निदर्शक असल्याने निसर्गतः ही रास रोग, रोगाशी-शारीरिक पीडा तसेच मानसिक क्लेश ह्या गोष्टींशी संबंधित आहे. कन्या राशीचा अंमल लहान आतडी, पचनसंस्था, अपचन विकार, पोटाच्या खालचा बेंबीजवळचा भाग ह्यावर आहे. कन्या राशीचे चिन्ह हातात भाताची लोंबी-कणिस घेतलेली स्त्री असे आहे. अन्न आणि कन्या रास ह्यांचा घनिष्ट संबंध आहे.

कन्या राशीचा अधिपति बुध आहे. बुद्धिमान रास आहे, ते परिणाम आपण नंतर पाहू. कन्या रास आणि पोट ह्या तत्वाची अनुभूति प्रथम पाहू. ही अनुभूति नाना तन्हेची असते हे प्रथम लक्षात घेणे आवश्यक आहे. पण पोटाचे आजार, विकार एवढ्या पुरतीच आपली कल्पना मर्यादित करू नका. त्याचे व्यापक स्वरूप प्रथम समजावून घ्या.

उदा. सुप्रसिद्ध अभिनेता अमिताभ बच्चन ह्यांचे कुंभ लग्न व अष्टमात कन्या राशीत अनेक ग्रह. टेबलाचा कोपरा पोटाला लागून अपघात होऊन जीवावरचा प्रसंग येणे हा प्रकार कन्या रास आणि पोट ह्यांचे समीकरण योग्य आहे हेच दर्शवितो.

कांहीच्या डोक्याला मार लागला आहे त्यांच्या कुंडल्यात मेषेत रवि, मंगळ आढळून आले आहेत. ज्यांच्या कुंडल्यात कन्या राशीत पापग्रह आहेत, त्यांच्या पोटावरून वाहन गेल्याने मृत्यू झाल्याची उदाहरणे आहेत. पोटदुखी, पोटाचे विकार, पोटावर ऑपरेशन, अॅमेबिक डिसेंट्री, पोटाचा आंतड्याचा कॅन्सर, क्षय ई. बहुतांशी कुंडल्यात कन्या राशीचा संबंध आढळून येतो..

मंगळाचे कारकत्व :

मंगळ हा ग्रह शारीरिक पीडा, क्लेश, आघात, अपघात, मार, जखम ई. दृष्ट्या पष्ठ स्थानाचा मूळातच कारक ग्रह आहे. कन्या रास ही नैसर्गिक कालचक्र कुंडलीत षष्ट स्थान ची द्योतक रास त्याच्या शत्रुची रास आहे. तेव्हा ह्या राशीत त्याचे परिणाम ठळकपणे दिसणारच.

मानसिक – दृष्ट्या कन्या मंगळ

मंगळ कन्या राशीत असणे हा जातकाची मानसिक जडण घडण जाणून घेण्याच्या दृष्टीने एक अत्यंत महत्वाचा परीणामकारक ग्रह ठरतो. कन्या ही रास मुळातच षष्ठस्थानची द्योतक, क्लिष्ट, द्विस्वभाव रास आहे. या राशीत मंगळासारखा शत्रू ग्रह असता स्वभावात भावनाशीलता, तसेच मनाची द्विधा अवस्था निर्माण होण्याची शक्यता जास्त असते. संशयीवृत्ति तसेच संशोधक वृत्तिहि असते. इतर कुंडलीतील ग्रहमान मानसिकदृष्ट्या कमकुवतता निर्माण करणारे असेल, विशेषतः चंद्र बुध शुक्र हे भावनाबुद्धि ग्रह हर्षल नेपत्यून, शनि हा ग्रहांच्या प्रथम दर्जाच्या कुयोगांत असून मंगळ कन्या राशीचा असेल, तर मनोविकृति, भग्न व्यक्तिमत्व, मानसिक असंतुलन, नैराश्य हा गोष्टी देतो. अनेक  मानसिक रुग्णांच्या कुंडलीत हा योग आढळतो.

उदा. १. (मूळ पुस्तकातील पान क्र. ३८, कुंडली क्र.५३) एक अत्यंत हुशार २-३ पदव्या घेतलेले गृहस्थ, पण मनोरुग्ण. प्रेमसंबंधात अपयश, गृहत्याग. मिथुन लग्नाच्या या कुंडलीत चतुर्थात मंगळ नेपच्यून युती कन्या राशीत आहे. त्या बरोबर शुक्र हर्षल यूती लग्नी आहे. कन्या राशीत मंगळ असता तो ज्या दोन स्थानांचा भावेश होतो, त्यापैकी एक स्थानचा भावेश या दृष्टीनें तो हमखास एखादे अशुभ फल देतोच.

२. बालगंधर्व हयांच्या कुंडलीतहि मिथुनेचा शुक्र सप्तमांत व कन्येचा मंगळ दशमांत. दशमातील मंगळामुळे त्यांच्या जीवनांत अनेक चढ उतार जसे झाले, तसेच धनु लग्नास पंचमेश मंगळ या  कन्या राशिस्थ असल्याने त्यांना एक कन्या संतती झाली.

३. एका स्त्रीची जन्मतारीख १९-८-१९३१ धनु लग्न दशमांत कन्येचे मंगळ केतु युतीत. एक संतति अपंग.

४. तुळ लग्नाच्या कुंडलीत कन्येचा मंगळ व्ययांत हा एक जबरदस्त योग होतो. अशावेळी शुक्र किंवा सप्तमस्थान पापग्रह युक्त असेल तर वैवाहिक जीवनांत मोठे त्रास संभवतात. अत्यंत उशिरा विवाह होणे, पत्नीस मोठे आजार, वैधव्य, द्विभार्या योग अशी फलें मिळतात. अशा परिस्थितीत लग्नांत किंवा लाभ स्थानांत शनि असेल, तर अशी फले हमखास आढळतात. अशा जातकांना सांसारिक सुख लाभत नाही. कारक ग्रह शुक्र कितपत अनिष्ट त्याप्रमाणे फलाची तीव्रता अवलंबून असते. एका स्त्रीस तीस वयाच्या सुमारास वैधव्य आले.

कुंडलीत कोणत्याही एखादया घटनेसंबंधी अनेक ग्रहयोगांचा सहभाग असतो. येथे सप्तमेश मंगळ व्ययांत कन्या राशीत आहे. अनेक कुंडल्यांत असतो. केवळ पतिपत्नीची भांडणे हया पलीकडे कित्येक वेळा तो महत्वाचा नसतो, पण कारक ग्रह बिघडला की त्याची तीव्रता वाढते.

(२) वक्री बुध :

वक्री बुध हा असाच एक अति महत्त्वाचा योग व.दा. भट सर मानतात. बुध वक्री असेल तर, त्याच्या फलिताची व्याप्ती बऱ्याच प्रमाणांत निश्चित असते

१) एक बुधाच्या कारकत्वाच्या दृष्टीने कांही वैगुण्य आढळते.

उदा. बोलण्यांत दोष, मेंदूसंस्थेसंबंधी किंवा बुद्धिच्या दृष्टीने कांहीं चांगले अगर वाईट वैशिष्ट्य आढळते. वक्री बुध ज्या दोन स्थानाचा भावेश होतो, त्या दोन स्थानांपैकी एका स्थानासंबंधी निश्चित अशी कांहीतरी कटकटीची त्रासाची फळे मिळतात.

उदा. मिथुन, कन्या लग्न असेल व बुध कोठेहि वक्री अवस्थेत असेल, तर आरोग्याच्या दृष्टीने हमखास, कांहीं तरी त्रास जातकाला जीवनांत होतात. समजा बुध सप्तमेश होऊन वकी असेल तर विवाह ठरतांना अडचणी येतात. ठरलेला विवाह फिसकटणे, बरेच दिवस विवाह ठरून सुद्धा, केव्हा होईल हया बद्दल चिंता उद्भवणे, ऐनवेळी विवाहाची तारीख पुढे ढकलावयास लागणे, मानसिक गोंधळ, द्विधा मनःस्थिती होणे असे प्रकार आढळतात. सप्तमस्थान बिघडले असेल तर विवाह सुखाचा होत नाही. बुध वक्री असता अनेक वेळा मेंदूसंस्थेशी संबंधित आजार संभवतात.

२) जन्मदिवशी बुध स्तंभी अगदी गतिशून्य असणे हा तर एक अति शक्तीशाली योग असतो. तो ज्या स्थानाचा भावेश असेल, त्या स्थानासंबंधी एखादे अशुभ फल मिळते. कन्या व मिथुन लग्नास स्तंभी बुध मानसिक स्वास्थ्याच्या दृष्टीने काही व्यथा, विकृती देण्याची शक्यता असते. लग्नेश हया दृष्टीने स्तंभी, वक्री बुधाला अति महत्त्व देऊन तो अभ्यासावा लागतो.

बुध मंगळामुळे त्वचा विकार, अॅलर्जिक त्रास, निद्रा नाश, तसेच मानसिक चिंता करण्याचा अभाव, प्रतियोग वक्री शनि वगैरेमुळे इतर फलेहि कुंडलीस मिळतात.

बुध जेव्हा शनि सारख्या ग्रहांबरोबर युतीत असतो, तेव्हा इतर पूरक योगात मानसिकदृष्ट्या कमकुवत करतो. मनावर ताबा राहात नाही. त्यातून मानसिक आजार, व्यसनाधिनता आढळते.

(३) मेष राशीतील बुध :

प्राचीन ज्योतिषांनी ग्रहाचे शत्रूमित्रत्व फार व्यवस्थित ठरवले आहे असे आढळून येते. बुध हया ग्रहाचा, मंगळ हा पहिल्या नंबरचा शत्रू ग्रह आहे. तेव्हा त्यांचे परिणाम हथा मंगळाच्या राशीत निश्चितच, ज्याला आपण विशेष उल्लेखनीय म्हणू असे आढळतात.

कोणत्याही ग्रहाची राशीगत स्थिती अभ्यासताना त्या राशीचे गुणधर्म विशेष विचारात घ्यावे लागतात आणि नंतर त्या राशीच्या अधिपतिचे गुणधर्म बघावे लागतात. मेषेचा बुध या  बाबतीत मेष ही चर रास आहे, आक्रमक रास आहे. तिचा निसर्गतः अंमल डोके हया भागावर आहे. तसेच बुध हया ग्रहाचा बुद्धि, मन, मज्जासंस्था, मेंदू, वाणी, जीभ, बोलणे, ग्रहणशक्ती, त्वचा, मामा हयाच्याशी संबंध आहे. मेष राशीचा अधिपति मंगळ आहे. तेव्हा आपण जेव्हा बुध मेषेत आहे असे म्हणतो तेव्हां बुध व मंगळ हयाचा संबंध अध्याहृत असतो. बुध हा शुक्राच्या राशीत असेल तेव्हा बुध-शुक्र नाते आलेच. म्हणजे त्या राशीतील बुधाचा कलात्मक दृष्टीकोण, बुद्धिचा कलेकडे ओढा वगैरे आपण मनात धरूनच भविष्यकथन करत असतो.

त्यामुळे बुध-मेष या स्थितीत मंगळाचे गुणधर्म निश्चितपणे आढळतात. मंगळ शक्तीदायक आहे. त्यामुळे असे लोक बुद्धिच्या दृष्टीने चंचल असले तरी चलाख असू शकतात. मंगळ हा ग्रह विघटन करणारा असल्याने मेषेच्या बुधाचे जातक हा दुसऱ्यांच्या दृष्टीने वादग्रस्त ठरतात. नको तेथे स्पष्टवक्तेपणा, चुकीची शब्दयोजना, वितंडवाद घालण्याची वृत्ती,

चटकन् विचार न करता मतप्रदर्शन करण्याचा स्वभाव. इत्यादीमुळे हे जातक इच्छा नसताही वादविवाद उत्पन्न करण्यास कारणीभूत ठरतात. मंगळ हा टीका करणारा ग्रह आहे, तसेच लढाऊ आहे. त्यामुळे मेषेचा बुध असणारे जातक सर्वसाधारण दुसऱ्यावर टीका करण्यात,  कुरघोडी करण्यात स्वतःला धन्य समजतात.

मंगळाची दुसरी रास वृश्चिक आहे. पण मेषेत व वृश्चिकेत जमीन अस्मानाचे अंतर आविष्कारात आहे. वृश्चिक रास अंतस्थ आहे, तर मेष बर्हिगत आहे. मेष रास राग, मतभेद समोरासमोर व्यक्त करून मोकळे होतील तर वृश्चिक रासवाले तो आंत दाबतील, सूड उगवतील.

मेष डोक्यावर अमंल करते व बुधाचा संबंधही मेंदूवर आहे, मज्जासंस्थेवर आहे त्यामुळे मेंदू विकृति, मेंदूचे आजार, मॅनेजायटीस, ब्रेन हेमरेज, फिटस् डोकेदुखी असे प्रकार मेषेच्या बुधात आढळतात. (या संबंधीच्या कुंडल्या क्र. ७५ ते ८५ मूळ पुस्तकात अभ्यासण्या सारख्या  आहेत.) मुख्यतः मज्जातंतू, मज्जासंस्थे संबंधित तक्रारीतून निर्माण होणारे आजार, पोलिओ, अंपगत्व अशा योगांत आढळण्याची शक्यता जास्त असते.

चंद्र हा मनाचा कारक असला तरी बुध व शुक्र हथा ग्रहांचाही बुद्धि, भावना, मन, हया दृष्टीने परिणाम जबरदस्त असतो त्यामुळे मानसिक स्वास्थ्याच्या दृष्टीने मेष-बुध हा योग मनावर ताण निर्माण करणारा असल्याने अभ्यासावा लागतो. असे जातक इतर कुयोगात मनोरुग्ण किंवा मानसिक दृष्ट्या काही विकृति निर्माण झालेले आढळतात. अत्यंत हट्टवादीपणा, चिडखोर, तिरस्कार, द्वेष, अंहकार परिस्थितीशी सामावून न घेण्याची वृत्ति हयामुळे मेष बुध असलेले जातक मानसिक तणावाखाली वावरत असतात. कित्येक वेळा कुंडलीत इतर कुयोग असता आत्महत्या, आत्मघातकी वृत्ति, अतिरेकी अविचारी कृत्ये अशा स्वरुपाची फलें मिळतात.

नुसता मेष राशीचा बुध हा अगदी वरील स्वरुपाची फळे देईलच असे नाही. साधारण अशा  बुधाबरोबर रवि शुक्र असण्याची शक्यता जास्त असते. नुसती रवि-बुध युति जातकास अत्यंत हुशार, चलाख, बुद्धिमान करते किंवा बुध-शुक्र युति सुद्धा. पण अशा परिस्थितीत बुध वक्री असता किंवा एखाद्या पापग्रहाशी बुधाचा कुयोग होत असता चित्र पूर्ण पालटते. असा बुध हर्षल, नेप., शनिच्या युति, केंद्र, प्रतियोगांत असता तो अत्यंत प्रतिकुल फले देतो.

मंगळाच्या राशीतील बुध हा त्वचाविकाराच्या दृष्टीने महत्वाचा ठरतो. अॅलर्जीमुळे ताचा विकार उद्भवणे, कोड उठणे वगैरे प्रकार आढळतात. हा शिवाय महत्वाचे म्हणजे बुध ज्या दोन स्थानांचा अधिपति होतो त्या दोन स्थानांचा भावेश हया दृष्टीने तो हमखास अशुभफलदायी झालेला आढळतो. एवढेच नव्हे तर बुध मेषेत असता त्याच्या मिथुन व कन्या राशीतील जे ग्रह असतात त्यांच्या फलितात काही उणिवा तो निर्माण करतो. त्या राशीतील ग्रहांचे जोरदार शुभ असे फल मिळत नाही.

मेषेत बुध असताना दुसरी महत्वाची गोष्ट म्हणजे त्या राशीचा अधिपति मंगळ कोणत्या राशीत आहे ते पाहून भविष्य वर्तवावे लागते. असा मंगळ नीच राशीत, दुःस्थानांत, शत्रू राशीत असेल तर अशावेळी मेष बुध अत्यंत प्रतिकुल फले देतो. सर्वसाधारण मंगळाच्या राशीचे लग्न असेल म्हणजे मेष किंवा वृश्चिक तर हा बुध जास्त तीव्र परिणाम देतो. मेषेत कृत्तिका नक्षत्रांत असणारा बुध जोरदार अशुभफलदायी होतो.

उदा. १) मूळ पुस्तकातील कुंडली क्र. ११२ श्री. जन्म दिनांक १३ एप्रिल १९४५. पोलीओ

मिथुन लग्न असलेल्या या व्यक्तीचे शिक्षण उत्तम झाले आहे. स्वतः डॉक्टर आहेत. रवि बुध शुक्र तिन्ही युतीतच आहेत. अशा वेळी रवि गुरुचा अनोन्य योग आहे. शुक्र पंचमेश स्वनंवमांशी आहे. शनि राहु लग्नी व लग्नेश बुध मेषेचा वक्री आहे. लग्नेश हया दृष्टीने वक्री बुधामुळे लहानपणी पोलीओ, त्यामुळे पायात दोष. मंगळाचा हर्षलशी केंद्रयोग आहे. मंगळ कुंभेचा, रवि मीनेचा मीन नवमांशी आहे. मिथुन लग्नास बुध लग्नेश होतो. असा मेष राशीतील बुध शनि मंगळाने बिघडला तर तीव्र अशुभ परिणाम करतो.

२) मूळ पुस्तकातील कुंडली क्र ११३ श्री. ज. ता. २४ मे १९२४. मेंदूची वाढ झालेली नाही, वेडसर आहे. मिथुन लग्नाच्या या कुंडलीत बुध तीन दिवसापूर्वीच स्तंभीचा मार्गी झालेला आहे. चंद्र मंगळ युति मकरेत अष्टमांत आहे. चंद्र मंगळ युति बुध किंवा शुक्र बिघडले असता मतिमंदता निर्माण करताना दिसते. येथे बुध नुसता गतिहीन अवस्थेत नाही, तर त्याचा मंगळाशी केंद्र योग आहे. मेषेचा बुध, शनि मंगळ दृष्ट आहे. मंगळाचा शुक नेपच्यूनशी प्रतियोग आहे.

३) मेषेत बुध असतानाच मंगळ जर कर्क, मिथुन, कन्या राशीत असेल, किंवा अशावेळी किंवा चंद्रचा कुयोग असेल तर कुंडली मानसिक दृष्ट्या अत्यंत नाजूक होते. काही मनोविकृति असू शकतात. पुढील कुंडलीवरून असे योग कळून येतील.

(मूळ पुस्तकातील कुंडली क्र ११४ अभ्यासावी)

ज्या ज्योतिषांना ग्रहयोगावरुन भविष्य सांगण्याची कला अवगत असते, त्याना कुंडलीचा ढाचा  लगेच कळून येतो. काही कुंडल्या केवळ ग्रहयोगांच्या दृष्टीने बलवान असतात.

एका स्त्रीस मानसिक विकृती आहे. काही वेळा अगदी भूतबाधा झाल्यासारखी स्थिती होते. या कुंडलीत महत्त्वाचा योग म्हणजे चंद्र केतु युक्त आणि तो परत हर्षलच्या प्रतियोगांत चंद्र-हर्षल प्रतियोग असतानाच बुध मेष राशीत, मेष राशीचा अधिपति कर्क राशीत मंगळ, त्याचा बुधाशी अंशात्मक केंद्रयोग आहे.

(मूळ पुस्तकातील कुंडली क्र ११५ अभ्यासावी)

मेष-बुध व इतर संबंधित कुयोग असल्यास मानसिक दृष्ट्या नाना तन्हेच्या विकृती असू शकतात, कोणास आपल्या मागे कोणी पळत ठेवत आहे असे वाटणे, कोणास संशयाचे, कोणास चोरीची प्रवृत्ती वगैरे वगैरे. हमा काही काळ स्वच्छतेच्या मॅनियाने पछाडले होते. सतत घरातील भांडी स्वच्छ करणे, फरशी पुसणे ई.

बुध मेष राशीत असता मेंदूला रक्तपुरवठा कमी प्रमाणांत होतो. अशा लोकांना मोठी उशी न घेता झोपण्याचा सल्ला उपयुक्त ठरेल. चक्कर येणे, अंधारी येणे, डोकेदुखी अशा तक्रारी मेषेत बुध असता असण्याची शक्यता असते, तेव्हा वरील उपाय सुचवावा.

.कुंडलीत मेषेचा बुध असला की तो अगदी अशुभच अशी कल्पना हया लिखाणावरून मात्र कोणी करून घेऊ नये. मेषेत बुध असलेल्या अनेक मोठ्या व्यक्तीच्या कुंडल्याही आहेत. रविंद्रनाथ टागोर, सोनोपंत दांडेकर, महर्षी धोंडो केशव कर्वे अशी अनेक उदाहरणे आहेत. पण तेथेहि बुध भावेश या दृष्टीने फलदायी झालेला आहे. रविंद्रनाथांच्या कुंडलीत चतुर्थेश म्हणून आईवडील लवकर वारले, तर मोनोपंत दांडेकरांच्या कुंडलीत तो कुटुंबेश त्यामुळे त्यांचा विवाह नाही ई.

(४) वृश्चिक राशीचा बुध :

वृश्चिकेत बुध असताना तो निश्चित व नजरेत भरण्यासारखे परिणाम केल्याशिवाय रहात नाही. साधारण वृश्चिकेत बुध असता, तो ज्या स्थानाचा भावेश होतो त्या दृष्टीने एखादे जबरदस्त अशुभफल दिल्याशिवाय राहात नाही. अशा वेळी मंगळ जर सुस्थितीत असेल तर मात्र सामान्यफले मिळतात. वृश्चिकेच्या बुधाचे जातक जास्त कारस्थानी, लपवा छपवी करणाऱरे, स्वार्थी आपमतलबी व असतात. हा बुध तसा राजकारणी व धूर्त आहे. कोणत्याही  गोष्टीतील उणिवा काढणे, नापसंती दर्शविणे, टीका करणे हा स्थायीभाव असतो. वृश्चिकेत बुध असणारे जातक बुद्धिमान असतात. शैक्षणिक दृष्ट्या हा बुध फारसा अशुभ नाही.

शारीरिक व मानसिक आरोग्याच्या दृष्टीने मात्र हा बुध चांगला नाही. सर्वसाधारण गुंतागुंतीची मनोवृत्ति असते. मानसिक सहनशीलता अत्यंत कमी असते. अनेक गोष्टी अशा लोकांना असहय होतात. मानसिक स्वास्थ्याच्या दृष्टीने हा योग वाईटच. प्रकृतीच्या दृष्टीने हा बुध बिघडला असेल तर मोठी जीवावरची दुखणी आणतो. गुहयेंद्रियाचे, मूत्राशयाचे, घशासे त्रास जास्त संभवतात. आयुष्मान कमी करणारा ग्रह आहे. वृश्चिकेत बुध असणे हा प्रकार मिथुन लग्नास जास्त अशुभफलदायी होतो. मकर लग्नासही अशी फले मिळतात. थोडक्यात असा बुध लग्नेश षष्ठेश, अष्टमेश असेल तर जास्त महत्व देऊन अभ्यासावा.

एका कुंडलीत शेजाऱ्यापाजान्याकडून मनःस्ताप, अनेक चिंता काळज्या अनेक प्रकारचे त्रास, उपासना केल्या पण मानसिक स्वास्थ्य लाभत नाही. सतत व्यग्रता, त्रस्तता. येथे मिथुन लग्न असून लग्नेश बुध षष्ठात वक्री शत्रूराशीत. त्याचवेळी चंद्राचा मंगळाशी योग आहे. शुक्र मुळ नक्षत्रांत, षष्ठेश अष्टमेश शनिमंगळ अनोन्य योग,

मिथुन लग्न व वृश्चिकेचा बुध इतर कुयोगात मनोविकार, मानसिक असंतुलन, आत्मविश्वास गमावणे, पत्नी उत्तम चारित्र्याची असूनही पत्नीबद्दल सतत संशय, खिन्नता, सतत निरुत्साह, नैराश्य अशा अनेक बारीक बारीक व मोठ्या मानसिक त्रास आढळून येतात. चंद्र, शुक्र ज्या प्रमाणात इतर ग्रहांनी बिघडलेले असतील त्या प्रमाणे तीव्रता आढळते. वृश्चिकेच्या बुधाचा तेथे तीव्रतेने परिणाम दिसून येतो.

एका कुंडलीत बुध हा शनि व मंगळ दोन्ही ग्रहांच्या अंशात्मक केंद्रयोगांत शनि मंगळ चंद्राच्या चतुर्थात आहे. हया गृहस्थांना आईबद्दल अत्यंत द्वेष, मानसिक तसेच नैतिक आचरणही चांगले नाही. येथे चतुर्थेश शनि शत्रू राशी स्वस्थानापासून मंगळाच्या युतीत, चंद्राकडून चौथा. तुळ लग्नास गुरु षष्ठेष होतो तो चतुर्थात आहे. 

पंचमेश बुध वृश्चिकेचा असेल तर पंचमस्थानाला अनन्य साधारण महत्व येते

(मूळ पुस्तकातील कुंडली क्र १२९ अभ्यासावी) : या स्त्रीस प्रथम एक कन्या संतति झाली त्यानंतर इच्छा असूनहि पुढे मुलगा अगर मुलगी कोणतीच संतति औषध उपाय योजना करूनही झाली नाही. येथेहि पंचमेश बुध वृश्चिकेत आहे. गुरु त्याच वेळी कुंभ राशीत आहे. मंगळ हर्षल प्रतियोग पंचम लाभातून आहे.

ज्योतिष मित्र मिलिंद (पुणे)
संपर्क : 7058115947
(सशुल्क कुंडली मार्गदर्शन)