वैदिक घड्याळाची संकल्पना

घड्याळात वेळ दर्शवणारे १२ आकडे असतात त्यातील एकेक अंकाला वेदातील नावे दिलेली आहेत. त्याची माहिती आज आपण घेणार आहोत.
आदित्य : १२ हा अंक आदित्य या नावाने दर्शवला आहे. कारण सूर्याचे १२ प्रकार आहेत.
अंशुमन, आर्यमान, इंद्र, त्वष्टा, धातू, पर्जन्य, पुषा, भग, मित्र, वरुण, विवस्वान आणि विष्णू
ब्रह्म : १ हा अंक ब्रह्म या नावाने दर्शवला आहे. कारण ब्रह्म १ च प्रकारचे आहे.
एको ब्रह्म व्दितीयो नास्ति
अश्विनी : २ हा अंक अश्विनी कुमार ऐवजी अश्विनी या नावाने दर्शवला आहे. कारण अश्विनी कुमार दोन आहेत.
त्रिगुणा: : ३ हा अंक त्रिगुणा: या नावाने दर्शवला आहे. कारण तीन प्रकारचे गुण आहेत.
सत्व गुण, रजोगुण आणि तमो गुण.
चतुर्वेदः : ४ हा अंक चतुर्वेद: या नावाने दर्शवला आहे. कारण चार प्रकारचे वेद आहेत.
ॠग्वेद, यजुर्वेद, सामवेद आणि अथर्ववेद.
पंचप्राण: : ५ हा अंक पंचप्राण: या नावाने दर्शवला आहे. कारण प्राणाचे पाच प्रकार आहेत.
अपान, सम, प्राण, उदान आणि व्यान
षडसा: : ६ हा अंक षडसा: या नावाने दर्शवला आहे. कारण रस हे ६ प्रकारचे आहेत.
गोड, तूरट, खारट, कडू, तिखट आणि कसाय
सप्तर्षय: : ७ हा अंक सप्तर्षय: या नावाने दर्शवला आहे. कारण सात ऋषी आहेत.
कश्यप, अत्री, भारद्वाज, विश्वामित्र, गौतम, जमदग्नी आणि वशिष्ठ
अष्टसिद्धी: : ८ हा अंक अष्टसिद्धी: या नावाने दर्शवला आहे. कारण सिद्धी आठ प्रकारच्या आहेत.
अनिमा, वैभव, लहानपणा, मोठेपण, प्राप्ति, पुण्य, अर्थ आणि सामर्थ्य
द्रव्यणि : ९ हा अंक द्रव्यणि या नावाने दर्शवला आहे. कारण ९ प्रकारचे निधी आहेत.
पद्मा, महापद्मा, नील, शंख, मुकुंद, नंद, मकर, कच्छप, खर्व
दशदिशा: : १० हा अंक दशदिशा: या नावाने दर्शवला आहे. कारण १० दिशानिर्देश आहेत.
पूर्व, पश्चिम, उत्तर, दक्षिण, आग्नेय, वायव्य, नैऋत्य, ईशान्य, आकाश, पाताळ
रुद्र: : ११ हा अंक रुद्र: या नावाने दर्शवला आहे. कारण ११ प्रकारचे रुद्र आहेत.
कपाली, पिंगल, भीम, विरुपाक्ष, विलोहित, शास्ता, अजपाद, अहिरबुद्धय, शंभू, चंद आणि भव
अशा प्रकारे खुप सारी रंजक व उपयूक्त माहिती पूरातन वैदिक, ज्योतिष ई. शास्त्रात आपल्याला पहायला मिळते.

-ज्योतिषमित्रमिलिंद