विषय : आनंदादि योग व त्याची फळे

लेखक : ज्योतिष मित्र मिलिंद

संदर्भ : दाते पंचांग व स्व अभ्यास

नमस्कार,

एखादे काम करताना आपल्याला काम होईल का नाही अशी खातरजमा करायची असते. परंतु दरवेळेस आपण कुंडली अथवा पंचांग काढून बघू शकत नाही. अशावेळेस तातडीच्या कामास सुरुवात करण्यापूर्वी आनंदादि योग, गोरक्ष मते, माहेंद्र, शिवलिखित, होरा यापैकी नेहमीचे वापरातील कोष्टक पूर्वीचे लोक पहात असत. यापैकी आनंदादि योग याची माहिती आज आपण घेणार आहोत.

चंद्र आणि सूर्याच्या राष्यांतराच्या आधारे जसे विष्कुंभ इत्यादि २७ योग हे तयार होतात, त्या पेक्षा भिन्न योग हे अभिजित नक्षत्रासह २८ नक्षत्र आणि ७ वार एकत्रित केल्याने २८ आनंदादि योग तयार होतात.

पहिले नक्षत्र अश्विनी पहिल्या दिवशी म्हणजे रविवारच्या यांच्या संयोगाने आनंद  योग तयार होतो. म्हणजेच अश्विनी नक्षत्र हे रविवारी येत असेल, तर त्या दिवशी आनंदयोग असेल.

या योगांचे कोष्टक तयार करण्याची पद्धत :

रविवार आणि अश्विनी नक्षत्र या संयोगानंतर ओळीने सर्व नक्षत्र व एकूण २८ योग येतात. जे आपल्याला त्या दिवसाची शुभ अशुभतेची कल्पना देतात.

यानंतर सोमवारी अश्विनी नक्षत्रा पासून ५ वे नक्षत्र मृग येते. मृग नक्षत्र व सोमवार मिळून सोमवारी १ ला योग आनंद योग तयार होतो.

या प्रमाणे

सोमवार + मृग नक्षत्र

मंगळवार + आश्लेषा नक्षत्र

बुधवार + हस्त नक्षत्र

गुरुवार + अनुराधा नक्षत्र

शुक्रवार + उत्तराषाढा नक्षत्र

शनिवार + शततारका

असे ७ वार आणि सात नक्षत्र एकत्र करून आनंद योग तयार होतो.

याच प्रमाणे रविवार आणि दुसरे नक्षत्र भरणी मिळून काल योग तयार होतो. यानंतर सोमवार +  आर्द्रा, मंगळवार + मघा, बुधवार + चित्रा, गुरुवार + ज्येष्ठा,  शुक्रवार + अभिजित आणि शनिवार + पूर्वा भाद्रपदा यांच्या संयोगाने काल योग तयार होतो.

याच क्रमाने उर्वरित २८ योग तयार होतात, त्याबद्दल जाणावे.

आनंदादि योग हा सकाळच्या नक्षत्रावर आधारित आहे, त्यामुळे तोच योग दिवसभर मानला जातो, तर इतर योग वेळेवर आधारित असतात.

सोयीसाठी नक्षत्र आणि वार यांच्या संयोगाने तयार होणारे योग यांचे कोष्टक फळा सहित दिले आहे.

१. आनंद, प्रजाप, सौम्य, श्रीवत्स, छत्र, मित्र, मानस, पदम, सिद्धी, शुभ, अमृत, मातंग, स्थिर आणि वृद्धि योग हे नेहमीच शुभ असतात.

२. काल, उत्पात, मृत्यू आणि राक्षस योगात सुरू केलेले कार्य अडथळे निर्माण होऊन अपूर्ण राहते.

इष्ट वाराच्या दिवशी नक्षत्र समाप्ति वेळ पंचांगात पहावी. त्यावेळेपर्यंत त्या फळाची मर्यादा असते.

याप्रमाणे योग फळाच्या नावानुसार प्रत्येक योगाची इष्ट अनिष्ट फळे जाणावी.

शुभं भवतु !!!

ज्योतिष मित्र मिलिंद (पुणे)
ज्योतिर्विदया वाचस्पती
संपर्क : 7058115947
(सशुल्क कुंडली मार्गदर्शन)